Skip to content

Συμπτώματα ειδικών μαθησιακών δυσκολιών Εκτύπωση E-mail
Έγκαιρη διάγνωση και άμεση αντιμετώπιση.

Και ξαφνικά, ένα πανέξυπνο παιδί που όλοι περιμένουν πώς και τι την πρώτη του επαφή με το σχολείο, σκοντάφτει! Από τα μισά κιόλας της πρώτης δημοτικού, όταν καλείται να σχηματίσει τις πρώτες λέξεις και να διαβάσει τις πρώτες φρασούλες, εκείνο αρχίζει να εμφανίζει προβλήματα.

-Διαβάζει συλλαβιστά, κομπιαστά, μονότονα.
-Ενώνει τις λέξεις και μπερδεύει τις αράδες.
-Παραλείπει φωνήεντα και παρεμβάλλει άλλους φθόγγους.
- Δεν ανταποκρίνεται στα σημεία στίξης και αδυνατεί να καταλάβει πλήρως το νόημα του κειμένου.
-Το γραπτό του είναι ακατάστατο και δυσανάγνωστο: συχνά, οι λέξεις είναι γραμμένες "καθρεπτικά" (εντελώς, δηλαδή, αντεστραμμένες).
- Κεφαλαία γράμματα παρεμβάλλονται ανάμεσα στα μικρά, κόμματα και τελείες απουσιάζουν, οι λέξεις ενώνονται, κάποια σύμφωνα μπερδεύονται με άλλα.

Τι συμβαίνει; Οι δάσκαλοι θορυβούνται, οι γονείς ανησυχούν. Υπάρχει άραγε κάποια νοητική καθυστέρηση; Σοβαρά ψυχολογικά προβλήματα; Μια, μη εντοπισμένη, αισθητηριακή βλάβη; Τίποτα απ' όλα αυτά! Το παιδί, εντελώς φυσιολογικής - αν όχι υψηλότερης - νοημοσύνης, εμφανίζει απλώς κάποιες ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, οι οποίες μπορούν να εκδηλωθούν είτε ως δυσλεξία, είτε ως δυσορθογραφία, για να αναφερθούμε στις κυριότερες μορφές τους. Ονομάζονται ειδικές, ακριβώς επειδή είναι εντοπισμένες σε συγκεκριμένα σημεία της μαθησιακής διαδικασίας, ενώ άλλα σημεία μένουν εντελώς ανέγγιχτα.

Η κ. Γιοβάννα Λοξά, ειδικευμένη στις ειδικές μαθησιακές δυσκολίες, εξηγεί: "Στις περιπτώσεις αυτές υστερούν κάποιοι τομείς στη γνωστική δομή των παιδιών." Ωστόσο, μεγάλη σημασία έχει να εντοπιστούν οι τομείς της γνωστικής δομής, οι οποίοι λειτουργούν καλά. Τα παιδιά αυτά μπορούν να εμφανίσουν πολλά ταλέντα, όπως και εξαιρετικές ικανότητες σε χωρικές δραστηριότητες (κατασκευές, Lego, Computer Graphics).

Η έγκαιρη διάγνωση από την άλλη πλευρά είναι ιδιαίτερα σημαντική, κι αυτό γιατί, μόνον έτσι, θα προστατευθεί το παιδί από τα δευτερογενή ψυχολογικά προβλήματα, τα οποία μπορεί να του προκαλέσει η επαφή με κάποια αποτυχία, προβλήματα που θα αναστείλουν την ομαλή ψυχολογική και κοινωνική πορεία του παιδιού και θα το οδηγήσουν πιθανόν σε μια προβληματική εφηβεία και μια δυστυχισμένη ενήλικη ζωή.

Αυτά ακριβώς τα προβλήματα, και όχι οι μαθησιακές του δυσκολίες, είναι που θα το εμποδίσουν να ενταχθεί ομαλά στην ενήλικη κοινωνική πραγματικότητα και θα του δημιουργήσουν μειωμένο αυτοσυναίσθημα, με οδυνηρότερες συνέπειες.

Κι όμως, αν ένα τέτοιο παιδί είχε βοηθηθεί έγκαιρα, αν είχε δεχθεί την κατάλληλη στήριξη, θα μπορούσε να αναπτύξει τα ταλέντα του, να επιλέξει σωστά τον επαγγελματικό του προσανατολισμό και να υπερβεί τις ειδικές αυτές δυσκολίες. Στο σημείο αυτό θα έπρεπε, ίσως, να επισημάνουμε την ευθύνη κάποιων γονέων, οι οποίοι αρνούνται να δεχθούν ότι το δικό τους παιδί μπορεί να εμφανίζει ειδικές μαθησιακές δυσκολίες και έτσι ανακόπτουν και καθυστερούν την πολύτιμη παρέμβαση, η οποία, όσο νωρίτερα έλθει, τόσο αποτελεσματικότερα θα προστατεύσει το παιδί.

Οι ειδικές μαθησιακές δυσκολίες χρειάζονται ειδική προσέγγιση. Η εκπαιδευτική και παιδαγωγική προσέγγιση μπορεί να βοηθήσει ουσιαστικά στον χειρισμό των συγκεκριμένων μαθησιακών προβλημάτων, και, ως εκ τούτου, στην καλύτερη προσαρμογή των παιδιών στις απαιτήσεις του ισχύοντος εκπαιδευτικού συστήματος. Η σωστή παρέμβαση στο πρόβλημα έγκειται στην εφαρμογή, ανάλογα με την περίπτωση (γιατί κάθε παιδί είναι μια ξεχωριστή περίπτωση και απαιτεί συγκεκριμένη αντιμετώπιση) ενός εξατομικευμένου διδακτικού προγράμματος με ποιοτική και όχι ποσοτική σύσταση.

Η κ. Γ. Λοξά τονίζει: «Είναι απολύτως αναγκαία η συνεργασία σχολικού δασκάλου, ειδικού δασκάλου και οικογένειας για την ουσιαστική στήριξη ενός παιδιού με ειδικές μαθησιακές δυσκολίες. Συχνά, τα παιδιά αυτά αναμειγνύονται σε ειδικές τάξεις, μαζί με παιδιά που παρουσιάζουν άλλου είδους προβλήματα, οπότε το πρόβλημά τους, αντί να αντιμετωπισθεί, επιβαρύνεται. Ούτε, όμως, η καλοσύνη και η ανεκτικότητα του δασκάλου στη σχολική τάξη έχει αποτέλεσμα. Αυτό που χρειάζεται είναι η ειδική μαθησιακή αξιολόγηση του συγκεκριμένου παιδιού από έναν ειδικό δάσκαλο και, στη συνέχεια, η οικοδόμηση εκ μέρους του ενός εξατομικευμένου διδακτικού προγράμματος.»

Ο ρόλος της οικογένειας, εξάλλου, είναι βασικός. Οι γονείς μπορούν να βοηθήσουν το παιδί τους, τόσο ωθώντας το σε μια κατάλληλη εξωσχολική απασχόληση, όσο και οργανώνοντας την καθημερινή οικογενειακή ζωή με κάποιες αρχές, ιδανικές για την αντιμετώπιση των μαθησιακών δυσκολιών του παιδιού τους. Η κ. Λοξά γίνεται πιο συγκεκριμένη: «Συχνά, τα παιδιά αυτά παρουσιάζουν κάποια αδεξιότητα, καθώς και δυσκολία στην ταξινόμηση και την οργάνωση της καθημερινής τους ζωής. Αν οι γονείς επιβάλλουν κάποιο πολύ συγκεκριμένο πρόγραμμα στην οικογενειακή ζωή και δώσουν έμφαση στην τάξη και την οργάνωση, θα βοηθήσουν εξαιρετικά το παιδί τους.»

Το ερώτημα, ασφαλώς, προκύπτει άμεσο: θεραπεύονται οι ειδικές μαθησιακές δυσκολίες; Η άποψή μας είναι ότι, ακόμα κι αν δεν θεραπεύονται εκατό τοις εκατό, το παιδί, αν το πρόβλημά του εντοπισθεί έγκαιρα και αντιμετωπισθεί σωστά και υπεύθυνα, δεν θα έχει κάποιο σοβαρό πρόβλημα που θα του δημιουργήσει ανυπέρβλητες δυσκολίες στη ζωή του.
 
Top